Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verilerine göre temiz enerji teknolojilerinde kullanılan kritik mineral talebi 2024'teki 12,3 milyon tondan 2050'de yaklaşık 43 milyon tona ulaşması bekleniyor. Öne çıkan risk talep büyümesinin kendisi değil, işleme kapasitesinin coğrafi yoğunlaşması: Nadir toprak elementleri dışarıda tutulduğunda, her mineralin en büyük rafinaj ülkesinin ortalama payı 2023'teki yüzde 70 seviyesinden 2025'te yüzde 72'ye yükseldi. Lityum rafinajının yüzde 85'i ve batarya sınıfı grafit işlemenin yüzde 91'i yalnızca üç ülkenin elinde bulunuyor. Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) koordinatörü Dr. Mehmet Doğan Üçok, enerji dönüşümünün bağımlılığı ortadan kaldırmadığını, niteliğini değiştirdiğini vurguladı. Hürmüz Boğazı'ndaki arz kesintilerinin kükürt akışını bozduğunu, bunun mineral işlemede temel girdi olan sülfürik asidin fiyatını yükselttiğini ve bazı süreçlerde asit maliyetinin enerji maliyetini geçerek en büyük harcama kalemi haline geldiğini belirtti. Çin'in galyum ve yüksek saflıkta manganez işlemede küresel payının yüzde 90'ı aştığı, nadir toprak elementleri rafinajındaki payının ise yaklaşık yüzde 85 olduğu aktarıldı. Bu tabloya karşın küresel kritik mineral yatırımları 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 9 geriledi. Üçok, yeni rafinaj kapasitesi kurmanın yüksek sermaye, özel teknoloji ve uzun vadeli alım güvencesi gerektirdiğini; fiyat oynaklığının yatırım ortamını ek olarak zorlaştırdığını söyledi. Madencilikte yeni üretim merkezleri çıksa bile rafinaj çeşitlendirmesinin aynı hızla gerçekleşmesinin güç göründüğünü ifade etti.