Xi-Trump Zirvesi Sonrasi Cin-ABD Esitlik Tartismasi Dunya Dengesini Sorguluyor
Washington ile Pekin'in 'karsililikli esitlik' uzerine vardigi mutabakat, iki ulkenin bu kavrama yukledigi anlamlarin farkli oldugunu ortaya koymaktadir.
Cin Cumhurbaskani Xi Jinping'in Washington'a gerceklestirdigi ziyaret, protokol detaylari ve resmi torenlerle dikkatleri uzerine cekti. Ancak ziyaretin asil tartisma konusu, Pekin'in kuresel sistemdeki yeri oldu: Cin artik Kuzey-Guney ekseni disinda, ABD'nin dengi bir aktör olarak mi konumlandiriliyor? Iki ulke arasinda imzalanan mutabakatin omurgasini 'karsilikillik' ilkesi olusturmaktadir. Ne var ki bu kavram her iki baskent tarafindan farkli bicimde yorumlanmaktadir. Washington icin karsilikillik bir pazarlik catisidir: verilen her tavizin karsisinda somut bir kazanim beklenmektedir. Pekin icin ise karsilikillik, statunun taninmasiyla esanlamlidir; yani ABD'ye esit bir uluslararasi deger bilemektir. Bu belirsizlik, masada yeri olmayan ucuncu taraflari yakindan ilgilendirmektedir. Hindistan ve Global Guney olarak adlandirilan gelismekte olan ulkeler grubu, Cin'in bu yeni konumunun kendi uluslararasi alanlarini daraltip daraltmayacagini sorgulamaktadir. Ziyaretin protokol agirliginin yarattigi algi, Cin'in artik gelisme dunyasinin sozculugu yerine buyuk guc rekabetinin ici aktoru olduguna isaret ediyor olabilir.
Risk — Cin-ABD esitlik tartismasi kuresel ticaret bloklarini yeniden sekillendirirse, Turkiye'nin hem Bati hem Dogu ile surdurmekte oldugu dengeli dis ticaret stratejisi daha zorlu bir ortama girebilir. Izle — Cin'in Global Guney'deki rolunu tanimlaması beklenen gelecek cok tarafli zirvelerden cikacak aciklamalar, bu dengelerin nereye evrilecegini gosterecektir.
Kaynak: SCMP Economy haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗