Hürmüz krizi ticaret rotalarını yeniden çiziyor, Türkiye'nin koridor geliri tartışmada
Küresel petrol geçişlerindeki keskin daralma yeni güzergahları ön plana çıkarırken Türk Boğazları'ndan geçen akış arttı; ancak kapasite ile fiili ticaret arasındaki makas kapanmadı.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) Ağustos 2026 verileri, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin 2025 son çeyreğindeki günlük 21,6 milyon varilden 2026 ikinci çeyreğinde 4,9 milyon varile gerilediğini ortaya koydu; bu, yaklaşık yüzde 77'lik bir daralmaya karşılık geliyor. Kızıldeniz'deki güvenlik sorunları nedeniyle Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi tonajı 2025 başında 2023 ortalamasının yüzde 70'in altına düştü; Ümit Burnu rotası ise tercih edilir hale geldi. Navlun (taşıma ücreti) ve sigorta primlerindeki artışın yanı sıra Brent petrolün Eylül ortalaması 114 dolara yükselerek maliyet baskısı küresel ölçeğe taşındı. Türk Boğazları'ndan geçen günlük petrol akışı aynı dönemde 3,7 milyon varilden 4,1 milyon varile çıktı. Bakü-Tiflis-Ceyhan, TANAP ve TürkAkım gibi hatlarla birlikte değerlendirildiğinde Türkiye önemli bir enerji kavşağı konumunda. Irak ile Ağustos 2026'da varılan yeni hat düzenlemesi günlük 750 bin varillik kapasite öngörüyor; ancak Eylül'deki fiili akış yaklaşık 200 bin varil düzeyinde kaldı. Dünya Bankası'nın Eylül 2026 değerlendirmesi, gerekli yatırım ve reformların hayata geçirilmesi halinde Orta Koridor ticaretinin 2040'a kadar üç kattan fazla artabileceğini öngördü. Liman, demiryolu, gümrük ve Hazar geçişlerindeki darboğazların giderilmesi bu büyümenin önkoşulu olarak öne çıkıyor. Kapasite-fiili ticaret makasının ne zaman kapanacağı belirleyici olmaya devam ediyor.
Risk — Irak-Türkiye hattında kapasitenin yüzde 73'ü boşta; bu hat üzerinden lojistik veya enerji yatırımı planlıyorsanız sözleşme garantisi olmadan adım atmayın. Fırsat — Orta Koridor ticaretinin 2040'a kadar üç katın üzerine çıkması öngörülüyor; liman, depolama veya gümrük lojistiğinde erken konumlanan şirketler bu büyümeden orantısız pay alabilir.
Kaynak: Ekonomim (Dünya Gazetesi) haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗