Küresel tahıl piyasaları, birbirini besleyen üç ayrı baskıyla aynı anda yüzleşiyor. Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) buğday, son bir haftada yüzde 4,8, son bir ayda ise yüzde 13 artışla kile başına 6,75 dolara çıktı ve iki yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Paris merkezli Euronext'te Eylül vadeli öğütmelik buğday ton başına 230,5 euroya yükselirken Kanada buğdayı ton başına 307 doları gördü.

Soya fasulyesi vadeli işlemleri haftalık bazda yüzde 2,7, aylık bazda yüzde 10 artışla kile başına 12,2 doların üzerine çıktı. S&P Global Platts verilerine göre Soybex FOB Santos fiyatı 15 Temmuz itibarıyla ton başına 483,66 dolara ulaşarak Aralık 2023'ten bu yana görülen en yüksek spot seviyeyi kaydetti; yıl başından bu yana birikimli artış yaklaşık yüzde 20'ye ulaştı. Mısır vadeli işlemleri de son bir ayda yüzde 9'un üzerinde yükselerek kile başına yaklaşık 4,5 dolara çıktı.

Fiyatları yukarı taşıyan üç etken şu şekilde sıralanıyor: Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmaların navlun (taşıma ücreti) ve gübre maliyetlerini artırması, Karadeniz koridorunda Rusya-Ukrayna kaynaklı lojistik sıkıntıların sürmesi ve meteoroloji kurumlarının yıl sonuna doğru güçlü bir El Nino olasılığına işaret etmesi. Bunlara ek olarak Çin'in Haziran 2025 soya ithalatı 13,55 milyon tonla rekor kırdı; bu talep de piyasa dengesini bozucu bir etken olarak öne çıkıyor. Analistler, üç baskının eş zamanlı sürmesi durumunda mevcut fiyat artışının geçici bir sıçrama değil kalıcı bir gıda enflasyonu dalgasına dönüşebileceği uyarısını yapıyor.