Türkiye'nin 2026-2030 Yeşil Mutabakat Planı: Karbon fiyatlandırması ve sektör yol haritaları gündemde
Türkiye, 2026-2030 dönemini kapsayan Yeşil Mutabakat Eylem Planı ile karbon fiyatlandırması, emisyon ticareti ve sektörel dönüşüm adımlarını hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Türkiye'nin yeşil dönüşüm politikasını çerçeveleyen 2026-2030 Yeşil Mutabakat Eylem Planı, 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylemden oluşuyor. Plan kapsamında karbon fiyatlandırması ve sektörel yol haritaları öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor. Avrupa Birliği (AB), 2050 yılına kadar karbon nötr bir kıta olmayı hedefliyor ve bu doğrultuda 2005'ten bu yana Emisyon Ticaret Sistemi'ni (ETS — sanayi ve enerji sektörlerinin sera gazı salımını piyasa mekanizmasıyla sınırlayan düzenek) uyguluyor. Türkiye de benzer bir sistemi kurmaya hazırlanıyor. AB'nin ihraç edilen ürünlerin karbon içeriğine göre ek maliyet getiren Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), Türkiye'den AB'ye satış yapan çelik, çimento, gübre, alüminyum ve elektrik gibi sektörleri doğrudan etkiliyor. Bu nedenle planın hayata geçirilmesi, ihracatçı şirketler için hem maliyet hem de pazar erişimi açısından belirleyici olacak. Plan çerçevesinde karbon kaçağı riski yüksek sektörler belirlenecek, sektör bazlı yeşil dönüşüm rehberleri hazırlanacak ve gönüllü karbon kredisi projelerine yönelik ulusal bir kredilendirme sistemi kurulacak. Tekstil, otomotiv, inşaat, gıda ve turizm gibi sektörler için ayrı Ulusal Sürdürülebilir Tüketim ve Üretim Eylem Planları oluşturulacak. Yeşil Organize Sanayi Bölgesi (OSB) sertifikasyon sistemi yaygınlaştırılacak, güneş, rüzgar ve nükleer enerji dahil net sıfır teknolojilerine ilişkin yol haritaları çıkarılacak. Cam, seramik, kimyasallar ve döküm gibi emisyon yoğun alanlarda da sera gazı azaltım planları belirlenecek.
Risk SKDM kapsamındaki ürünleri AB'ye ihraç eden şirketler, karbon maliyetlerini raporlamak ve ilerleyen dönemde ödeme yapmak zorunda kalacak; bu yükümlülüklere hazırlıksız yakalanmak ihracat gelirlerini doğrudan eritir. Fırsat — Sektörel yeşil dönüşüm rehberleri ve gönüllü karbon kredisi sistemi netleştikçe, dönüşüm yatırımlarını erkenden tamamlayan şirketler hem ek maliyet ödemez hem de karbon kredisi satarak ek gelir elde edebilir.
Kaynak: AA Ekonomi haberinden derlenmiştir. Orijinal kaynak