NBER: Yapay Zeka Yatırım Patlaması 2025 Gümrük Vergisi Etkisini Dengeledi
ABD'de Büyük Buhran'dan bu yana görülmeyen gümrük oranları uygulanmasına karşın ithalat artışını açıklayan NBER araştırması, yapay zeka yatırım dalgasının belirleyici rolünü ortaya koydu.
Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu (NBER — ABD merkezli bağımsız ekonomi araştırma kuruluşu), 2025 yılında ABD gümrük tarifelerinin 1930'ların Büyük Buhran döneminden bu yana görülmeyen seviyelere yükseldiğini ancak ithalatın beklendiği gibi çökmediğini tespit etti. Francesco Ferrante ve ekibinin geliştirdiği açık ekonomi modellemesi, bu "kayıp ticaret çöküşünü" yapay zeka odaklı yatırım patlamasına bağladı. Araştırmaya göre yatırım patlaması olmasaydı ABD ithalatının yüzde 10 daralacağı ve ekonomik aktivitenin yüzde 0,7 küçüleceği tahmin ediliyor. Model, gerçekleşen ithalat, çıktı ve enflasyon verilerini başarıyla yansıttı. Araştırmanın öne çıkan bulgusu, gümrük vergilerinin hangi mallara uygulandığının sonuçları kökten değiştirdiği yönünde. Tüketim malları ve ara girdilere uygulanan tarifeler arz şoku gibi davranırken, sermaye mallarına uygulananlar talep şoku etkisi yarattı. 2025'teki vergi artışlarının ağırlıklı olarak tüketim mallarına yoğunlaşması ve sermaye mallarının görece korunması, çıktı üzerindeki hasarı sınırladı; ancak enflasyonist baskıyı artırdı.
Risk — ABD gümrük politikasının tüketim mallarına yoğunlaşması enflasyonu yukarı çekiyor; ihracat için ABD pazarına bağımlı tedarik zincirleri maliyet baskısıyla karşılaşabilir. Fırsat — Sermaye malları görece korunduğundan, teknoloji ve makine yatırımlarını ABD'ye yönlendiren veya bu zincire dahil olan firmalar daha elverişli bir gümrük ortamıyla çalışmayı sürdürebilir.
Kaynak: NBER Yeni Araştırmalar haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗