Konut kredisi taksiti 13 yılda öğretmen maaşının yüzde 55'inden yüzde 131'ine çıktı
Türkiye genelinde 100 metrekarelik ortalama konut için hesaplanan aylık kredi taksiti, en yüksek kademedeki öğretmen maaşının yüzde 131,6'sına ulaştı; 2013'te bu oran yüzde 55 düzeyindeydi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) konut fiyatı ve kredi faizi verileri üzerinden yapılan hesaplamalar, konut kredisine erişimin son 13 yılda dramatik biçimde zorlaştığını ortaya koydu. Analize göre 100 metrekarelik ortalama bir konutun yüzde 75'i 120 ay vadeli krediyle finanse edildiğinde, 2013'te aylık taksit o dönemki en yüksek kademedeki öğretmen maaşının yaklaşık yarısına denk geliyordu. 2026'da ise aynı hesap yapıldığında aylık taksit 109 bin 543 liraya ulaşırken aynı kademe öğretmen maaşı 83 bin 254 lira düzeyinde kaldı; yani maaşın tamamını taksite ayırmak bile ödemeyi karşılamaya yetmiyor. Nominal fiyat artışı tek başına değerlendirildiğinde tablo farklı görünüyor. Ortalama konut fiyatı 2013'ten bu yana yaklaşık 37 kata ulaşırken maaş bazındaki karşılığı 57 maaştan 62 maaşa yalnızca sınırlı ölçüde yükseldi. Asıl sıçrama konut fiyatı ile kredi faizinin aynı anda yükseldiği dönemlerde gerçekleşti; taksit yükünün maaşa oranı 2023'te yüzde 159'a kadar çıktı ve 2026'da faizlerdeki kısmi gerilemeyle yüzde 131,6'ya indi. İstanbul'da durum daha ağır. 2013'te şehirdeki ortalama konut için kredi taksiti maaşın yüzde 93,8'ine denk gelirken bu oran 2023'te yüzde 258'e yükseldi. Gayrimenkul değerleme uzmanı Dr. Ahmet Büyükduman, büyükşehirlerde yaşayan ve çalışan kesimler için kredinin büyük ölçüde devre dışı kaldığını vurguluyor. Hesapların en yüksek kademedeki öğretmen maaşı baz alınarak yapıldığı göz önünde bulundurulduğunda, daha düşük gelir grupları için tablonun çok daha zorlu olduğu anlaşılıyor.
Risk — Konut projesine veya gayrimenkul ağırlıklı bir yatırıma ortak iş planı kuruyorsanız, alıcı talebinin büyük ölçüde konut kredisine değil öz kaynağa dayandığını hesaba katın; satış hızı tahminlerinizi buna göre gözden geçirin. Firsat — Faiz oranları düşmeye devam ederse taksit yükünün maaşa oranı gerilemeye başlar; bu eşiği yakından izleyin, çünkü ilk belirgin düşüş döneminde konut talebinde hızlı bir toparlanma gelebilir ve erken konumlananlar fiyat avantajı yakalayabilir.
Kaynak: Ekonomim (Dünya Gazetesi) haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗