Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi geçişleri yeniden en düşük seviyelerine inerken ABD-İran geriliminin Brent petrolünü yukarı çekmesi, küresel enerji piyasalarında kısa vadeli belirsizliği artırıyor. Türkiye gibi petrolünün büyük bölümünü ithal eden ekonomiler için bu tablo doğrudan ithalat faturasına, dolayısıyla cari açığa yansır.

Nitekim Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve sektör verilerini aktaran haberlere göre Türkiye'nin mayıs ayı cari açığı yaklaşık 1,5 milyar dolara ulaştı. Enerji ithalat bedellerinin yüksek seyrettiği bir konjonktürde bu rakamın izlenmesi gerekiyor; boğazda geçişlerin kısıtlı kaldığı her hafta navlun (taşıma ücreti) ve sigorta primleri de fatura kalemine ekleniyor.

Küresel tabloya bakıldığında jeopolitik baskının yalnızca enerjiyle sınırlı kalmadığı görülüyor. Volkswagen'in ek 50 bin kişilik istihdam azaltması mümkün gördüğünü açıklaması Avrupa sanayisindeki yapısal sıkışıklığı yansıtırken BIST 100 (Borsa İstanbul'un geniş kapsamlı endeksi) de küresel satış dalgasından payını aldı. Öte yandan Çin'in optik çip alanındaki atılımı ve uzay roketi başarısı, teknoloji rekabetinin yeni bir evreye girdiğini gösteriyor; bu gelişmeler tedarik zinciri kurgulamalarını orta vadede yeniden şekillendirebilir.

Neler olabilir: Hürmüz'deki gerilim sürdüğü sürece enerji ithalat maliyetleri yüksek kalabilir ve bu durum Türkiye'nin aylık cari denge görünümünü olumsuz etkilemeye devam edebilir; döviz yönetimi ve riskten korunma (hedge) stratejileri daha fazla gündem bulabilir. Avrupa'da savunma harcamalarının artması ve Lockheed Martin-Rheinmetall ortaklığı gibi hamleler, savunma tedarik zincirine dahil Türk firmalar için yeni sipariş fırsatları gündeme getirebilir. Çin'in uzay ve çip alanındaki hamleleri ise teknoloji ortaklığı ya da alternatif tedarikçi arayışlarını hızlandırabilir; bu alanda pozisyon alan şirketler izlenmeli.