Küresel sermaye baskı altında, Türkiye rezervleri geriliyor

Gelişmekte olan ülkelerin toplam dış borcu 9,4 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, küresel faizlerin yüksek seyrettiği bir ortamda bu ülkeler için ciddi bir kırılganlık anlamına geliyor: borç çevirme maliyeti artıyor, döviz bulmak zorlaşıyor. Türkiye de bu tablodan bağımsız değil. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) brüt döviz rezervleri ekim sonunda 158,1 milyar dolara inerek gerilemeyi sürdürdü. Rezervlerin düşmesi, dış şoklara karşı ülkenin elindeki tamponun incelmesi demektir; bu durum döviz kurunu ve ithalat maliyetlerini yakından etkiler. Küresel tabloya bakıldığında baskı birden fazla cepheden geliyor. Çin'in Nvidia'ya ait yaklaşık 600 bin yapay zeka çipinin ithalatını durdurması, teknoloji tedarik zincirlerinde yeni bir kırılma noktası oluşturdu. ABD borsalarının sert düşüş yaşarken petrol fiyatlarının yeniden yükselmesi, hem enerji ithalatçısı hem de ihracatçı ülkeler için çelişkili bir tablo çiziyor. Öte yandan ABD tahvil faizleri sekiz haftanın en düşük seviyesine indi; bu gelişme gelişmekte olan ülke varlıklarına kısa vadeli bir nefes aldırabilir. Türkiye cephesinde ise iki olumlu veri öne çıktı. Kimya sektörü on ayda 28,8 milyar dolarlık ihracat rekoru kırdı. 2040 yılına kadar 175 gigavatlık yenilenebilir enerji kapasitesine ulaşma hedefi de açıklandı; bu, hem enerji ithalat faturasını azaltma hem de uzun vadeli rekabet gücü açısından stratejik bir adım. Neler olabilir: ABD tahvil faizlerindeki gerileme sürdüğü takdirde gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akışı canlanabilir ve TCMB rezervleri üzerindeki baskı hafifleyebilir. Çip kısıtlamalarının derinleşmesi, teknoloji altyapısına yatırım yapan Türk şirketleri için tedarik planlamalarını gündeme getirebilir. Yenilenebilir enerji hedefinin finansmanı ise uluslararası yeşil tahvil (çevre dostu projelere özgü borçlanma aracı) piyasalarındaki koşullarla birlikte izlenmeli.