Doğu Akdeniz'de yeni enerji anlaşmaları ve mutabakat zaptları art arda gündeme geliyor. Temmuz ayında Suriye ile Fransa arasında imzalanan bir belgeyle Fransız enerji şirketi TotalEnergies, Suriye açıklarında petrol ve gaz arama hakkı elde etti. Belgenin hukuki niteliği, yani tam anlaşma mı yoksa mutabakat zaptı mı olduğu, henüz netlik kazanmış değil.

Aynı dönemde Irak'ın, petrol ve gazını Türkiye üzerinden değil Suriye güzergahından Akdeniz'e taşıma seçeneğini değerlendirdiği anlaşılıyor. Bu gelişme, Türkiye'nin uzun süredir geliştirmeye çalıştığı Basra-Yumurtalık ticaret ve enerji koridoru projesinin önüne yeni bir rekabetçi hat çıkardığı anlamına geliyor. Türkiye ise bu süreçte Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ile Karpaz-Dörtyol arasında doğalgaz boru hattı kurmaya yönelik ayrı bir anlaşma imzaladı.

Bölgedeki anlaşmaların genel tablosuna bakıldığında, arama ruhsatlarının büyük bölümünün ExxonMobil, Chevron, Shell, Eni ve TotalEnergies gibi küresel enerji devlerinin öncülüğünde şekillendiği görülüyor. Türk şirketi Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) uluslararası anlaşmaya dayalı arama ruhsatı bulunduğu Akdeniz ülkesi ise yalnızca Libya olarak öne çıkıyor; bu ülkedeki siyasi belirsizlik ve Hafter yönetiminin itirazları söz konusu anlaşmanın fiili işleyişini kısıtlıyor.