Rus gazı kesildi, Avrupa'da LNG merkezleri ucuzladı, Orta Avrupa pahalandı
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü raporu, Ukrayna üzerinden gaz akışının durmasının Avrupa'da kalıcı bir fiyat ayrışması yarattığını ortaya koydu.
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü'nün (OIES) raporuna göre Rusya'nın Ukrayna güzergahını kullanarak Avrupa'ya yaptığı gaz sevkiyatının sona ermesi, kıtanın doğal gaz piyasasında coğrafi bir fiyat kırılmasına yol açtı. Sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) terminallerine yakın olan Fransa, Belçika, Hollanda ve İngiltere'deki ticaret merkezlerinde fiyatlar görece düşük seyrederken Almanya'nın doğusundan itibaren Orta ve Doğu Avrupa'ya uzanan bölgede gaz maliyetleri kalıcı biçimde yükseldi. Bu eğilim 2026'nın ilk yarısında da sürdü.
Piyasa hacmi açısından ise tablo farklı bir görünüm sergiledi. Avrupa'da işlem gören doğal gaz miktarı 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 16 artarken fiziksel talep yüzde 8 yükseldi ve toplam işlem hacmi ilk kez 100 bin teravatsaat sınırını geçti. OIES raporu, bu gelişmeyi piyasanın yeni arz yapısına hızla uyum sağladığının kanıtı olarak nitelendirdi.
Hollanda merkezli TTF (Avrupa'nın başlıca doğal gaz fiyat referans noktası) küresel ağırlığını artırdı. TTF'nin işlem hacmi 2025'te yüzde 14 büyüdü ve diğer sekiz büyük Avrupa gaz merkezinin toplam hacminin 4,5 katına ulaştı; kıtadaki tüm gaz işlemlerinin yüzde 81'i bu merkez üzerinden gerçekleşti. Öte yandan Belçika'nın ZTP merkezi yüzde 165'in üzerinde bir büyümeyle öne çıkarken Rus gazına bağımlılığı yüksek olan Slovakya'nın SVOB merkezi yüzde 77, Çekya'nın VOB merkezi ise yaklaşık yüzde 18 geriledi.
Risk — Orta ve Doğu Avrupa'da faaliyet gösteren veya bu bölgeye mal satan şirketlerin enerji maliyetleri, LNG limanlarına uzak konumları nedeniyle kalıcı olarak daha yüksek kalabilir; bu farkı fiyatlama ve maliyet modellerine şimdiden yansıtmak gerekir.
Fırsat — TTF üzerinden yapılan işlemlerin ve LNG lojistiğinin hızla büyümesi, enerji tedarik zincirinde Batı Avrupa terminallerini merkeze alan yeni ticaret ve finansman modellerini değerlendirmek için elverişli bir ortam sunuyor.
Kaynak: AA Ekonomi haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗