ilyi.

TCMB FAİZ %37,00FED FAİZ %3,50-3,75 TCMB gösterge · 2026-08-03 13:00
← Ana sayfa Dünya Ekonomisi

IEA: Kritik mineral talebinin yüzde 75'i enerji sektöründen, yoğunlaşma rekor kırdı

Uluslararası Enerji Ajansı'nın 2026 raporuna göre rafinaj kapasitesi birkaç ülkede toplanmaya devam ediyor; uzmanlar arz darboğazını kaçınılmaz olarak değerlendiriyor.

2026-08-03 12:18:00ilyi. derleme

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) 'Küresel Kritik Mineraller Görünümü 2026' raporu, bakır, lityum, nikel, kobalt, grafit ve nadir toprak elementlerini kapsayan temel enerji minerallerine yönelik talebin 2025'te yaklaşık yüzde 75'inin enerji sektöründen kaynaklandığını ortaya koydu. Bu oran 2024'te yaklaşık yüzde 70 düzeyindeydi. Elektrikli araç bataryaları, enerji depolama sistemleri, rüzgar türbinleri ve güneş enerjisi sistemleri talebi şekillendiren başlıca unsurlar oldu. Söz konusu minerallerdeki talep artışı son dönemde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 10 seyrederek alüminyum ve çinko gibi baz metallerin belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti. Rafinaj kapasitesindeki yoğunlaşma 2025'te yeni bir rekor kırdı. En büyük rafine üreticisinin ortalama pazar payı 2020'deki yaklaşık yüzde 70 seviyesinden 2025'te yaklaşık yüzde 72'ye yükseldi. 2023-2025 dönemindeki toplam rafine arz artışının dörtte üçünden fazlasını yalnızca Çin ve Endonezya sağladı. Rezervler ise baz metallere kıyasla çok daha hızlı büyüdü; 2010-2025 arasında enerji minerallerinin tahmini rezervleri ortalama yüzde 120 artarken baz metallerde bu artış yüzde 7 ile sınırlı kaldı. Türkiye Kritik Mineral İnisiyatifi Kurucusu Sait Uysal, yeni bir bakır madeninin keşiften üretime geçmesinin ortalama 17 yıl sürdüğünü hatırlatarak asıl riskin jeolojik değil coğrafi olduğunu vurguladı. Uysal'a göre baskın tedarikçinin devre dışı kalması durumunda geriye kalan arz talebi karşılamaya yetmiyor; bu nedenle arz darboğazı artık bir ihtimal değil, mevcut yatırım eğilimi sürdüğü takdirde programlanmış bir sonuç niteliği taşıyor.

Yönetici için anlamı

Risk — Lityum, kobalt ve nadir toprak elementlerindeki rafinaj kapasitesi birkaç ülkede yoğunlaşıyor; tedarik zincirinizdeki bu minerallere bağımlılık, olası bir arz kısıtında doğrudan maliyet artışına dönüşebilir. Firsat — Kritik mineral tedarikini çeşitlendirme ya da uzun vadeli sözleşme yapılarına geçme stratejisi geliştiren şirketler, darboğaz döneminde rakiplerine karşı fiyat ve süreklilik avantajı kazanabilir.

Kaynak: AA Ekonomi haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗

Haber künyesi ve istatistik
Okunma1 Yayın2026-08-03 12:18:00 KategoriDünya Ekonomisi Editoryal skor8.5/10
Düzeltme / yanlış bilgi bildir