Sanayi ekonomilerinin yaklaşık yüz yıldır örtük biçimde işlettiği bir kural vardı: Ücretler yükselince emek yoğun üretim bir sonraki ülkeye devredilir, sermaye ve teknoloji de onunla birlikte taşınır. İktisat yazınında 'Uçan Kazlar Modeli' adıyla bilinen bu süreç, Japonya'dan Güney Kore'ye, oradan Çin'e, ardından Vietnam ve Bangladeş'e uzanan büyüme zincirine zemin hazırladı. Çin bu zinciri kırdı. Ücretler yükseldiğinde tekstil, ayakkabı ve mobilyayı bırakmak yerine bu sektörleri otomasyon ve dijitalleşmeyle yeniden yapılandırırken eş zamanlı olarak elektrikli araç, batarya, güneş paneli, robotik ve yarı iletken alanlarına girdi. Devlet desteği, ölçek ekonomisi, entegre tedarik zinciri ve ucuz finansmanın birleşimi, karşılaştırmalı üstünlüğü yitirilen sektörlerde rekabet gücünün yeniden üretilmesine olanak tanıdı. Çin'in dünya imalat sanayii katma değerindeki payı 1990'da yüzde 3'ün altındayken bugün yüzde 30 düzeyine ulaştı. Bu dönüşümün iki ayrı cephede ağır sonuçları bulunuyor. Avrupa için sorun artık yalnızca ucuz tüketim malı rekabeti değil; otomotiv, makine ve enerji teknolojilerinde doğrudan yarışan bir Çin gerçeği. Gelişmekte olan ülkeler içinse tablo farklı ama bir o kadar sancılı: Üretim merdiveninin alt basamakları boşalmadığı için Vietnam'dan Afrika'ya uzanan ülkelerin ucuz emek avantajı zayıflıyor; robot, liman ve tedarikçi ağından oluşan Çin sanayi ekosistemi bu avantajı fiilen eritiyor.