NBER: Jeopolitik Parçalanma Yapay Zeka Kazanımlarını Dengesiz Dağıtıyor
Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu çalışması, yapay zekanın faydalarının küresel ticaret ağındaki konuma göre keskin biçimde farklılaştığını ortaya koydu.
ABD merkezli Ulusal Ekonomik Araştırmalar Bürosu (NBER — dünyanın en etkili bağımsız ekonomi araştırma kuruluşlarından biri), Barry Eichengreen ve altı akademisyenin imzasını taşıyan yeni bir çalışma yayımladı. "Parçalanan Bir Dünyada Yapay Zeka" başlıklı bu araştırma, jeoekononomik parçalanma ile yapay zekanın (YZ) küresel yayılımı arasındaki ilişkiyi inceliyor. Çalışmaya göre öncü YZ inovasyonu yalnızca küçük bir ekonomi grubunda yoğunlaşırken, diğer ülkeler tedarik zinciri katılımı ya da YZ benimsemesi yoluyla bu teknolojiden pay alabiliyor. Ancak bu payın büyüklüğü, ülkenin küresel ticaret ve üretim ağındaki konumuna ve YZ hazırlık düzeyine doğrudan bağlı. Jeoekononomik parçalanma; ticaret maliyetlerini yükselterek, teknoloji ve veri akışlarını kısıtlayarak ve sınır ötesi yatırım ile iş birliğini azaltarak YZ yayılımını yavaşlatıyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu şu: Birden fazla teknoloji merkeziyle ticaret ve teknoloji bağlarını koruyan "köprü ekonomiler", parçalanmadan yönelen akışları yakalayarak hiç parçalanma olmayan senaryonun bile üzerine çıkabiliyor. MENAP (Orta Doğu, Kuzey Afrika, Afganistan ve Pakistan) ekonomileri için farklı teknoloji merkezleriyle çeşitlendirilmiş bağlar kurmak, hem parçalanmanın etkisini hafifletebilir hem de YZ yayılımından net kazanan konumuna geçişi mümkün kılabilir. Bunun için YZ ile ilgili ticaret maliyetlerinin düşürülmesi ve yerel kapasitenin artırılması gerektiği vurgulanıyor.
Risk — Türkiye yalnızca tek bir teknoloji bloğunun tedarik zincirine eklemlenirse, o blokla ilişkiler gerildiğinde YZ erişimi ve rekabet gücü birlikte zayıflar. Fırsat — Hem Batı hem de Doğu teknoloji merkezleriyle aktif ticaret ve veri ortaklıkları kuran şirketler, parçalanmanın yönlendirdiği yatırım ve teknoloji akışlarından orantısız pay alabilir; bu ortaklıkları şimdiden çeşitlendirin.
Kaynak: NBER Yeni Araştırmalar haberinden derlenmiştir. Orijinal haber ↗